نهادن و به مقدار مدت خضاب حنا بر آن صبر كردن هر واحد بر و رأس مجرب من است . و ابن بطلان و تميمى و اقناع و ابن جناح و ابن حنين گويند كه مرزنجوش شما و ذرورا و اسارون شربا و ذرورا و لوف ضمادا و ميعه يابسه و يا شونيز شربا و ضمادا و مشك شما و سعوطا و شربا و ذرورا و حلبه اكلا و ذرورا هر واحد نافع برد رأس است علاج امراض دماغى رطب ساذج و آن سبات و نسيان است و صداع بمذهب بعضى ليكن اقل و بندرت و سببش كثرت استحمام و استعمال آب و تناول مرطبات است شربت اسطوخودوس و ديگر مجففات استعمال كنند و اطريفل كبير و فلاسفه و ترياقات و امثال آن تنال نمايند و تكميد سر بنمك و سبوس گندم و جاورس و زيره گرم كرده و تقويت دماغ باطريفات و غيره و تسديد طريق ابخره و تقليل غذا و شراب نمايند و در هواى حمام تا دير نشانند و انكباب و نطول به آبى كه در آن ادويه مجففه محلله مثل قرفه و سايخه و بابونه و اكليل الملك و قيصوم و شيح و مرزنجوش پخته باشند به عمل آرند . و اگر بله و بلادت به مريض عارض شود نشوق شونيز و صعتر و زعفران و مشك استعمال نمايند و اغذيه مسنحنه مجففه مثل قلايا و مطنجنات با بازير حاره و كباب و نخود بريان بخورند اما بتقليل و ترك عشا ئاجب شمارند و رياضات قويه اختيار نمايند و به جاى آب ماء العسل يا عرق باديان بنوشند . علاج امراض دماغى يابس ساذج و آن صداع و سهر است و سببش تناول مجففات و سفر حجاز و بيابانها در تموز و ملاقات باد سموم است مرطبات مثل شيره خرفه و آب تربز و لعاب بهدانه و اسپغول با شربت نيلوفر يا شربت بنفشه يا شربت خشخاش و عرق بيد و عرق گاو زبان و ماء القرع و ماء الجبن بدهند و تمريخ و تسعيط به روغن گل و روغن كدو و روغن بادام و روغن بنفشه و روغن نيلوفر نمايند و ريختن شير نيم‌گرم بر سر بعد حلق رأس و خصوصا شير زنان نافع است ليكن به سرعت بشويند كه شير سريع التعفن است و كذا غلاف سر بحلوا كه از جراده كدو و نشاسته و شكر سفيد و روغن بادام پخته باشند و خوردن آن مفيد و ضمادى كه سرسام سوداوى خواهد آمد نافع است و تضميد سر بفالوده رقيق و و تنطيل به طبيخ خبازى و بنفشه و شعير و گل ختمى و برگ بيد و خشخاش مع نصف آن روغن بنفشه نيم‌گرم بعد تراشيدن موى سر نيز مفيد و حمام مرطب انفع الاشيا است و روغن كدو و مسكه و شير زنان و شير بز و پيه ماكيان و دماغ حيوانات شربا و اكلا و سعوطا و طلا نافع و غذا ماء اللحم و شورباى چوزه مرغ و جدى فربه و ماهى رضراضى و كله پايچه و بيضه نيمبرشت و فالوده و حريرها به روغن بادام و ماء الشعير و بقول رطب مثل كاهو و خرفه و اسفاناخ و خبازى سازند و باقى تدبير از علاج صداع يبسى اخذ كنند . علاج امراض دماغى دموى و آن صداع و بيضه و شقيقه و سرسام و ماشرا و سدر و دوار و سبات و صرع و سكته است و سببش اكثار لحوم و حلويات و اشربه حاره باشد . به قول شيخ هرگاه غلبه دوم در تمام بدن بود و در سر قسطى وافر از آن نيز حاصل شده باشد فصد قيفال كنند . و اگر هنوز در سر بتمامه حاصل نشده باشد و در طريق حصول باشد فصد اكحل نمايند . و اگر قبل از آغاز حصول او در سر خوف حصول باشد مثل آنكه سببى جذاب اخلاط در حوالى رأس بهم رسد از حرارت خارجى يا ضربه و سقطه و مانند آن در اين صورت فصد باسليق گيرند براى جذب ماده . و اگر جذب او زياده از اين مطلوب بود فصد صافن و حجامت ساقين يك وجب فوق از كعب نمايند و فصد رگهاى پا كنند . و هرگاه به مشاركت عضوى ديگر بود رگى كه ميان سر و آن عضو مشترك باشد بگشايند به صورت اراده استفراغ هر دو عضو و قرار ماده در دماغ . و اگر ارده جذب ماده به طرف ناحيه بعيد از رأس مع استفراغ عضو مشارك باشد فصد رگ مشارك آن عضو كه مقدم است در علت كنند . پس هرگاه ماده متوجه به سوى رأس تنها باشد و عضو مشارك از ماده كه از آن عضو به سوى دماغ منجذب شود پاك باشد به تنقيه سر فقط متوجه شوند و يا غلبه دم از ابتدا صرف در سر باشد پس آنچه در حجاب خارج قحف واقع بود و درد قريب شيون